Toekennings

LEON SCHUSTER – Komedie Maestro

Leon Schuster is so deel van Suid-Afrika se kultuur soos braaivleis, die Spingbokke en Mrs Balls. Hy het buitengewone sukses behaal as sanger, akteur, komediant en filmmaker en het eiehandig die beeld van die plaaslike filmindustrie verander.

In 1975 slaan hy sy droomwerk as omroeper by die destydse SAUK los. Saam met Fanus Rautenbach skep hy die treffer radioprogram Vrypostige Mikrofoon en ontpop die poetsbakker in hom. Deur sy stem te vermom het hy niksvermoedende slagoffers mislei en dikwels die harnas in gejaag.

In 1982 byt die sang-gogga en sy eerste plaat, Leon Schuster, word deur Decibel Records vrygestel. Die sportliedjies tref dadelik ’n mark en verkoop 10,000 eenhede. Sy negende album Hie’ Kommie Bokke (1995) verkoop meer as 250,000 eenhede en word met ’n SAMA vir Beste Verkoper beloon. Hy het tans 21 albums agter sy naam.

Met 16 films op sy kerfstok ken Schuster se sukses as filmmaker geen gelyke in Suid-Afrika nie. In 1986 ontplof die versteekte kamera sketse You must be joking op die silwerdoek. You must be joking! Too (1987) laat R43 miljoen by die loket inrol. Ná suskes met soortgelyke films, begin hy films maak in die growwe humor-styl en skaterlag die volk vir Mr Bones (2001), Mama Jack (2005) en Schuks Tshabalala’s Survival Guide to South Africa (2010). Mad Buddies (2012) was die eerste Suid-Afrikaanse film wat deur Disney versprei is. Schuster werk tans aan ’n meer ernstige film, Frank and Fearless, wat oor renosterstroping handel.

In 2004 beklee hy die dertigste plek op die Top 100 Great South Africans en in 2014 ontvang hy die Huisgenoot Skouspel Toekenning vir Lewenslange Prestasie vir sy loopbaan as komediant.

Hy is die geliefde hofnar van ons land wat met sy onbeskroomde sosiale kommentaar ons nasionale identiteit en kultuur deurpeil. Innibos vereer hom vanjaar vir sy Lewenslange Bydrae tot die film- en musiekbedryf van Suid-Afrika.

BOET PRETORIUS – Die Man agter die Treffers

Boet Pretorius is die man agter die skerms wat vir talle trefferliedjies soos “Liefling”, “Sproetjies”, “Dis ’n land” en “Ek verlang na jou” verantwoordelik is. As musiekregisseur, –vervaardiger en –verwerker het hy diep spore in die Suid-Afrikaanse musiekwêreld getrap.

Boet Pretorius is ’n kranige kitaarspeler en het as jongman in die orkeste van Jurie Ferreira, Nico Carstens en Hendrik Susan gespeel. Hy het self ook langspeelplate onder die naam Dimpel Pretorius uitgereik, waarvan een goue status bereik het.

In die vroeë sestigs werk hy by Trutone Music as opnameregisseur en laat hy Chris Blignaut, Frans en Sannie Briel en die internasionaal suksesvolle Mickie Most skitter. Later sluit hy by Troubadour aan en hanteer produksies van swart kunstenaars, onder andere Boy Masaka, wie se kortspeler “Simba” meer as ’n halfmiljoen eenhede verkoop het.

In die sewentigerjare werk hy by Brigadiers Musiek waar hy opnames en produksies van kunstenaars soos Gé Korsten, Leonora Veenemans, Min Shaw, Groep Twee, Carike Keuzenkamp en Lance James behartig. Gedurende hierdie tydperk smelt Brigadiers en EMI saam en word die ateljees met die modernste tegnologie beskikbaar toegerus. In hierdie tyd ryg Pretorius treffers uit vir onder meer Sonja Heroldt, Coenie de Villiers, Mynie Grové, Bobby Angel, Barbara Ray en Sias Reinecke.

In 1982 begin hy saam met André Viljoen sy eie musiekmaatskappy, die formidabele Decibel Musiek, wat met groot name gepronk het: Sias Reyneke, Ge Korsten, Carika Keuzenkamp, Anneli van Rooyen, André Schwartz, Charles Jacobie, Johan Stemmet, Johan van Rensburg, Gert van Tonder, Rina Hugo, Lance James, Bill Flynn, Danie Botha, Riaan Nienaber, A Capella en Leon Schuster.

Pretorius was verantwoordelik vir die produksie van meer as 140 goue plate en 25 platinum plate. Hy het reeds vele toekennings vir sy werk ontvang, insluitend die ATKV Toekenning vir Bevordering van Afrikaanse Musiek, die MTN Musiektoekenning vir Lewenslange Prestasie en ’n SAMA vir Lewenslange Bydrae tot die Suid-Afrikaanse Musiekbedryf.

Innibos voeg vanjaar sy stem by die koor van bewonderaars en vereer Boet Pretorius vir sy luisterryke Lewenslange Bydrae tot die Suid-Afrikaanse Musiekbedryf.

Geskryf deur Ronelda Jordaan

DANIEL HUGO -Deurdagte digter en veelsydige vertaler

Daniel Hugo som self in sy gedig Wysie op ’n G-snaar (uit Openbare domein) ten beste die digter se taak op: “geen gebeurtenis, geen gevoel, geen / gedagte, geen gelese boek, geen / voëlgeluid nie – niks mag verlore gaan / sonder dat ’n gedig ontstaan”.

Hy is op 26 Februarie 1955 op Stellenbosch gebore. Hy gaan skool in Greyton en in Windhoek, en studeer aan die Universiteit van Stellenbosch (B.A. Hons.), Pretoria (M.A.) en die Vrystaat (D. Litt.), asook aan die Katholieke Universiteit van Leuven, België. Op Stellenbosch was hy ’n lid van die digter D.J. Opperman se Letterkundige Laboratorium.

Uit sy digterspen verskyn 16 bundels; die jongste is Openbare domein wt onlangs by Naledi Uitgewers verskyn het. Vers & kapittel: artikels, rubrieke en naskrifte oor die digkuns is ook pas deur Kraal Uitgewers gepubliseer.

As vertaler, merendeels uit Vlaams en Nederlands na Afrikaans, lewer hy ’n belangrike bydrae om die gedagtewêreld van die Afrikaanse leser te verruim. Meer as 50 boeke in verskeie genres is deur hom vertaal. Daarvoor ontvang hy, benewens talle ander toekennings, die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns se vertaalprys in 2014 vir Tom Lanoye se Sprakeloos, en in 2017 vir Stefan Hertmans se Oorlog en terpentyn. In 2015 ontvang hy die Nederlandse Van Ewijck-stigting se prestasiebeurs in erkenning van sy bevordering van kulturele betrekkinge tussen Nederland en Suid-Afrika.

Voorts is hy samesteller van verskeie bloemlesings uit die Afrikaanse dig- en verhaalkuns.

Nadat hy onder meer ’n lektor was in die Afrikaanse en Nederlandse letterkunde aan die Universiteit van Vrystaat, word hy omroeper van literêre programme by die Afrikaanse radiodiens. Sowat 20 jaar lank brind hy die letterkunde as’t ware na die Afrikaanse binnekamer met die programme Vers en klank, Leeskring, Die tale wat ons praat, Skrywers en boeke en Kuns. Ook vir dié werk word hy talle kere bekroon.

Innibos vereer graag vir Daniel Hugo vir sy bydrae tot die Afrikaanse woordkuns.

Geskryf deur Annemarie van der Walt
Het jy al ingeteken vir die Tjirp, Innibos se amptelike nuusbrief?